Afscheid en hereniging

Een jonge vrouw staat bij het graf van haar vader die elf jaar geleden plotseling overleed. Het regent en waait. De regendruppels mengen zich met de tranen die over haar gezicht rollen. Nu is haar moeder dood. Totaal onverwacht. ‘Dit is niet de plek voor mama, pap. Ze haatte het hier. Wat moet ik doen?’ Ze belt me terwijl ze nog op de begraafplaats loopt. We spreken die middag af in het huis van haar moeder. Haar zusje sluit aan bij het gesprek.
Hun moeders wens is om gecremeerd te worden. ‘Papa is begraven omdat opa en oma dat wilden’, vertellen ze. ‘Hij wilde gecremeerd worden, maar mama was zo overstuur dat ze alles door opa en oma liet regelen. En wij waren te klein om iets in te brengen. We hebben zo’n naar gevoel overgehouden aan papa’s afscheid.’ Ze vragen of het mogelijk is om hun vader op te laten graven en te laten cremeren. Samen met hun moeder. Mét een gezamenlijk afscheid.
Ik ga in overleg met de gemeente en het crematorium. Het wordt spannend om de opgraving op dezelfde dag te plannen als de uitvaart, maar het lukt.
Op de dag van de uitvaart worden in de vroege ochtend de stoffelijke resten van meneer opgegraven en in een kist overgelegd – net zo’n kist als waar zijn vrouw in ligt. De rouwauto met meneer vertrekt van de begraafplaats en rijdt naar het huis waar hij jarenlang zo gelukkig is geweest met zijn gezin. Voor het huis staat een identieke rouwauto, met daarin de kist met zijn vrouw. Gearmd lopen de dochters voor de twee rouwauto’s de met oranje herfstbladeren bedekte straat uit. De buurtgenoten staan aan weerszijden van de weg en zwaaien hun buurvrouw en buurman uit.
In de aula van het crematorium staan de twee kisten in het midden. Naast elkaar, verbonden met een slinger van herfstbloemen- en takken. De dochters, familie en vrienden zitten eromheen. De dochters staan stil bij het leven van hun moeder én vader. Ze luisteren naar muziek die tijdens de gezinsvakanties werden gedraaid en lachen om de filmpjes die hun vader met een 8mm-videocamera maakte. Tussendoor worden tompoezen en vlammetjes gegeten: de lievelingssnacks van hun moeder en vader.
Na de ceremonie begeleiden de dochters hun ouders naar de crematieruimte.Beide kisten staan elk voor een oven. De dochters houden elkaar stevig vast als de ovendeuren zich langzaam sluiten. Tot tranen toe geroerd omdat hun ouders eindelijk weer samen zijn.